ABD Başkanı Donald Trump’ın özel temsilcisi Steve Witkoff, Moskova’da barış planı temaslarını sürdürürken, Reuters Avrupa ve Ukrayna’nın Washington ile olan görüş ayrılıklarını ortaya koydu. Trump’ın savaşı hızla bitirme çabası, Kiev tarafında bazı taleplerin karşılanmayacağı endişelerini artırıyor.

Reuters’ın ulaştığı belgelere göre, Ukraynalı ve Avrupalı yetkililer, ABD’nin Rusya-Ukrayna savaşını sonlandırmak için sunduğu bazı önerilere karşı çıktı. Paris’te 17 Nisan’da ve Londra’da 23 Nisan’da yapılan toplantılarda, Avrupalı ve Ukraynalı yetkililer, ABD’nin önerilerine alternatif teklifler sundu.

İki belge arasındaki temel farklılıklar; toprak meselelerinin çözüm sırası, Rusya’ya yönelik yaptırımların kaldırılması, Ukrayna’nın güvenlik garantileri ve ordu büyüklüğü gibi konularda yoğunlaşıyor.

İlk belge, Witkoff’un Paris’te sunduğu önerileri içeriyor ve ABD’nin, Rusya’nın 2014’te ilhak ettiği Kırım üzerindeki egemenliğini tanımasını, ayrıca güney ve doğu Ukrayna’da Rus kontrolünü fiilen kabul etmesini öngörüyor. Buna karşılık Avrupa ve Ukrayna tarafının hazırladığı belge, bu tür toprak tartışmalarının ateşkes sonrasına bırakılmasını ve Rus hakimiyetinin tanınmamasını savunuyor.

Güvenlik ve Yaptırımlar Konusunda Ayrışma

Güvenlik garantileri konusunda ABD önerileri genel ifadeler içerirken, Avrupa ve Ukrayna metni daha net: Ukrayna ordusuna kısıtlama getirilmeyecek ve güçlü savunma taahhütleri sunulacak. Özellikle NATO’nun 5. Madde’sine benzer bir güvenlik mekanizması öngörülüyor.

Yaptırımlar konusunda da ciddi farklılıklar var. Witkoff’un önerisi, Kırım ilhakı nedeniyle uygulanan yaptırımların anlaşmayla birlikte kaldırılmasını içeriyor. Avrupa ve Ukrayna belgesi ise yaptırımların ancak kalıcı barış sonrası kademeli olarak hafifletilmesini, ihlallerde yeniden devreye sokulmasını öneriyor.

Ayrıca, Avrupa ve Ukrayna tarafı savaşın yol açtığı zararın tazmini için dondurulmuş Rus varlıklarının Ukrayna’ya aktarılmasını istiyor. Witkoff’un belgesinde ise tazminattan söz ediliyor ancak kaynağı belirtilmiyor.

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, Londra’daki görüşmelerden çıkan teklifin şu anda Trump’ın masasında olduğunu söyledi. Bu diplomasi trafiği, Rusya’nın 2022’de başlattığı işgalin ardından barış için atılan en ciddi adımlardan biri olarak görülüyor.